Over chikungunya
Nog nooit van chikungunya gehoord? U bent niet de enige.1 Maar aangezien de symptomen maanden of zelfs jaren kunnen aanhouden, is het de moeite waard om te weten hoe u zich kunt beschermen.2,3
Wat is chikungunya?
Chikungunya wordt veroorzaakt door een virus (het chikungunya-virus of CHIKV). Hoewel het een van de meest voorkomende door muggen verspreide virale ziekte is, is het niet erg bekend.1,4 Het heeft vergelijkbare symptomen als andere door muggen overgedragen ziekten, zoals zika en dengue, en wordt daarmee vaak verward.4-8
De naam “chikungunya” betekent “verwrongen geraken” in het Kimakonde, een Oost-Afrikaanse taal, wat aangeeft hoe symptomen zoals gewrichtspijn mensen kunnen treffen.9
Hoe wordt chikungunya verspreid?
Mensen kunnen besmet raken met chikungunya wanneer ze worden gebeten door een mug die het virus bij zich draagt.9 Het wordt verspreid door twee soorten muggen die overdag agressiever bijten dan ‘s nachts.5 Muggen lopen het virus op door een besmette persoon te bijten en geven het vervolgens door aan iedereen die ze bijten.9
Is chikungunya besmettelijk?
Een besmette persoon kan chikungunya niet rechtstreeks op een ander overdragen door hoesten, niezen of aanraken.10 Als een zwangere vrouw echter besmet is op het moment van de bevalling, kan de baby besmet raken, wat vaak leidt tot een ernstige ziekte.10
Muggen die het virus overbrengen
Er zijn twee soorten muggen die chikungunya kunnen overbrengen.5 Beide behoren tot de Aedes muggenfamilie die overdag agressiever bijten dan s’nachts.5
Aedes aegypti 11
Aedes aegypti, ook wel bekend als de ‘gele koortsmug’, leeft in meer verstedelijkte gebieden, in plantenpotten en andere bakken. Deze mug bevindt zich meestal binnenshuis.
Aedes albopictus12
Aedes albopictus, ook wel bekend als de ‘tijgermug’, is een ‘boomholmug’ die vooral in landelijke gebieden voorkomt.
Waar komen deze muggen voor?
Aedes muggen komen meestal voor in tropische en subtropische klimaten.5 Door de klimaatverandering verspreiden ze zich steeds verder naar gebieden zoals Zuid-Amerika, Centraal-Afrika, Zuidoost-Azië en zelfs delen van het zuiden van de VS en Europa.13–17 Aangezien de muggen zowel in stedelijke als landelijke gebieden voorkomen, kan het lastig zijn om ze te vermijden als u op reis bent.18,19
Om te weten of u bescherming moet plannen voor uw reisbestemmingen, kunt u onze kaart bekijken met gebieden waar chikungunya is gemeld.
Muggen overdag?
Ja! Misschien kent u alleen muggen die s’nachts steken – dat irritante gezoem rond uw kussen – maar de muggen die chikungunya verspreiden, steken meestal overdag.5
Dit betekent dat het moeilijk is om ze te vermijden. Alleen s’nachts onder een klamboe slapen biedt waarschijnlijk onvoldoende bescherming.5 Maar u hoeft uw geplande reis niet te annuleren vanwege chikungunya. Ontdek praktische manieren die chikungunya helpen voorkomen.
1. Simon F, et al. Chikungunya: risks for travellers. J Travel Med. 2023;30(2):taad008.
2. Rama K, et al. Clinical outcomes of chikungunya: a systematic literature review and meta-analysis. PLoS Negl Trop Dis. 2024;18(6):e0012254.
3. Puntasecca CJ, et al. Measuring the global burden of chikungunya and Zika viruses: a systematic review. PLoS Negl Trop Dis. 2021;15(3):e0009055.
4. Salam N, et al. Global prevalence and distribution of coinfection of malaria, dengue and chikungunya: a systematic review. BMC Public Health. 2018;18(1):710.
5. Chikungunya. World Health Organization. Updated April 14, 2025. Accessed October 9, 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chikungunya
6. Rico-Mendoza A, et al. Co-circulation of dengue, chikungunya, and Zika viruses in Colombia from 2008 to 2018. Rev Panam Salud Publica. 2019;43:e49.
7. Shukla A, et al. Long-term neurodevelopmental outcomes of neonatal chikungunya: follow-up of a series of cases till 1 year. J Trop Pediatr. 2021;67(3):fmaa053.
8. Faria BS, et al. Vertical transmission of chikungunya virus: a worldwide concern. Braz J Infect Dis. 2024;28(3):103747.
9. Mourad O, et al. Chikungunya: an emerging public health concern. Curr Infect Dis Rep. 2022;24(12):217–228.
10. Chikungunya: causes and how it spreads. Centers for Disease Control and Prevention. January 30, 2025. Accessed October 9, 2025. https://www.cdc.gov/chikungunya/causes-and-spread/index.html
11. Aedes aegypti – factsheet for experts. European Centre for Disease Prevention and Control. Accessed October 9, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/facts/mosquito-factsheets/aedes-aegypti
12. Aedes albopictus – factsheet for experts. European Centre for Disease Prevention and Control. Accessed October 9, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/facts/mosquito-factsheets/aedes-albopictus
13. Yactayo S, et al. Epidemiology of chikungunya in the Americas. J Infect Dis. 2016;214(suppl 5):S441–S445.
14. Factsheet for health professionals about chikungunya virus disease. European Centre for Disease Prevention and Control. Accessed October 9, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/chikungunya/facts/factsheet
15. Chikungunya fever in EU/EEA. European Centre for Disease Prevention and Control. Accessed October 9, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/chikungunya/threats-and-outbreaks/chikungunya-fever-eueea
16. Chikungunya fact sheet. The World Mosquito Program. Accessed October 9, 2025. https://www.worldmosquitoprogram.org/sites/default/files/2023-08/WMP%20chikungunya.pdf
17. Fischer D, et al. Climate change effects on chikungunya transmission in Europe: geospatial analysis of vector’s climatic suitability and virus’ temperature requirements. Int J Health Geogr. 2013;12:51.
18. Li Y, et al. Urbanization increases Aedes albopictus larval habitats and accelerates mosquito development and survivorship. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(11):e3301.
19. Weaver SC, Reisen WK. Present and future arboviral threats. Antiviral Res. 2010;85(2):328-345.
NL-CHIK-2600005 | Juni 2026